VARİKOSEL NASIL BİR HASTALIKTIR?

Varikosel, testisi çepeçevre saran toplayıcı damarların (venöz yapı) genişlemesi ile oluşan ve doğuştan bir damar anomalisidir.Varikosel yaşla birlikte ilerleyerek sperm yapım bozukluğuna neden olabilir. Varikosel görülme sıklığı toplumda %16–25 olup 20–30 yaş grubunda en fazladır. Varikosel çok ilerlemiş olgularda testis boyutlarında azalma ve testosteron yapımında bozukluklara neden olabilir. Bazı erkeklerde sperm yapım bozukluğu dışında testiste veya kasık bölgesinde ağrı olabilir.  Çalışmalarda kısırlık (infertilite) şikâyeti ile başvuran erkeklerin %35-40'ında varikosel tespit edilmiştir.

Varikosel %98 sol tarafta ve %2 ise her iki tarafta görülür. Varikosel solda sık görülmesine soldaki toplardamarın boşaldığı yerde ana damara dik açı yapması, sol testis toplardamarının daha uzun oluşu, sağ testisin biraz daha aşağıda ve daha sarkık oluşu, soldaki toplardamarın içerisinde kanı ileri pompalayacak kapakçıkların daha az ve yetersiz oluşu, soldaki damarda basıncın daha fazla olup kanı ileri sevk edemeyişi gibi faktörler sebep olarak düşünülmektedir.

Artmış damar yapısı ve kanlanma, testisin fonksiyonlarını ısı artışına neden olarak, dokunu oksijenlenmesindeki bozulma yapar ve böbrek ve böbrek üstü bezlerinden gelen zararlı atıkların birikmesine yol açarak bozar.

Varikoselde, Üretilen spermler üzerinde de hareketliliğin bozulması, sperm sayısının azalması ve sperm yapısının bozulmasına neden olur. Bu etkiler ile spermiogramda çoğunlukla sperm sayısında azalma, yapısal bozukluklar ve hareket bozukluğuna yol açar. Varikoselde, bu arada testosteron hormonu salınımında rol oynayan testisteki Leydig hücrelerinin sayısal artışına rağmen fonksiyonel olarak testosteronda azalma görülür.

BELİRTİLERİ

Varikoselde Sperm azlığı vakalarının çoğu belirti vermez. Başka bir hastalığa bakılırken tesadüfen gözükür.  Belirti veren varikosel de ağrı olabilir. Testiste çekilme hissi vardır. Özellikle ayakta dururken ve sıcakta damarlar belirginleşir ve el ile bir sicim gibi his edilir. Bazen hastalar testislerinde gördükleri veya ayakta iken ellerine gelen genişlemiş damarlar sebebi ile doktora gelirler. Doktor tarafından yapılacak elle muayene ile genellikle tanı konur. Bazen Doppler ultrasonografi gerekebilir. Bütün sperm azlığı olan hastalara 3 günlük cinsel perhizden sonra sperm tahlili (spermiogram) yapılıp sperm sayısı, hareketliliği ve şekilleri araştırılmalıdır. Sperm azlığı hastaların yaklaşık %70 inde sperm yoğunluğu ve hareketliliği azalmış, şekilleri bozulmuştur. Bu hastalarda yüksek oranda kısırlık görülür. Kısırlık şikâyeti olan varikoselli erkeklerde, çok yoğun ağrı şikâyeti olanlarda ve testislerinden biri diğerine göre anlamlı küçülme göstermiş varikoselli erkeklerde bitkisel terapi önerilir. Tedaviye geçmek için varikoselin mutlaka sperm değerlerini bozmuş olması gerekir. Varikosel bekâr erkeklerde sperm sayısı değerlerinde bozulma var ise tedavi yapılmalıdır. Eğer erkek adolesan çağda, yani henüz ergenliğe gelmemiş ise ve sperm veremiyorsa bu durumda testiste küçülme olup olmadığına bakılır. O taraf testisi %10’dan fazla volüm kaybetmiş ise yine bitkisel tedavi önerilir.

VARİKOSEL BİTKİSEL TERAPİ SÜRECİ

Varikoselde Sperm hücresi incelemesinde (Spermiogram) sayı ve kalite düşüklüğüne veya testis boyutunda küçülmenin değişimine göre kılcal damarları toparlayıcı ve sperm sayısını arttırıcı bitkisel takviyeler kullanılır.Varikosel kişinin yapısına ve yaptığı işe (ağır yük kaldırmak,devamlı oturmak,sürekli ayakta bulunmak,çok sıcak ortamda çalışmak olumsuz etkiler) göre ortalama 1-5 ay gibi  bir sürede kalıcı iyileşme sağlanabilir.